Ultrasonografi, ses dalgaları kullanılarak vücudun iç yapılarının görüntülenmesini sağlayan bir yöntemdir. Kadın hastalıkları ve doğum alanında rahim, yumurtalıklar ve çevre dokuların değerlendirilmesinde sıklıkla kullanılır.
Ultrasonografi ile miyomlar, yumurtalık kistleri ve rahim iç tabakasına ilişkin bazı değişiklikler araştırılabilir. Gebelik takibinde de önemli bir görüntüleme yöntemidir.
Meme ultrasonografisi, meme dokusunun ses dalgalarıyla incelenmesini sağlar. Özellikle memede ele gelen kitlelerin değerlendirilmesinde ve kistik oluşumlarla solid kitlelerin ayırt edilmesinde kullanılabilir.
Meme ultrasonografisi her zaman mamografinin yerine geçmez. Yaş, risk faktörleri ve klinik bulgular doğrultusunda uygun görüntüleme yöntemi belirlenir.
Smear testi (Pap testi), rahim ağzından alınan hücrelerin mikroskop altında incelenmesine dayanır.
Bu testin temel amacı, rahim ağzında kanser öncüsü olabilecek hücresel değişiklikleri saptamaktır. Smear testi HPV virüsünün kendisini doğrudan araştırmaz.
HPV testi, rahim ağzı kanseriyle ilişkili yüksek riskli insan papilloma virüsü türlerinin varlığını araştırır.
HPV testinin pozitif çıkması, kişinin kanser olduğu anlamına gelmez. Sonuçlar yaş, önceki tarama sonuçları ve diğer klinik bilgilerle birlikte değerlendirilir.
HPV testi ile smear testi farklı bilgiler sağlar. Bazı tarama programlarında birlikte, bazılarında ise ayrı ayrı kullanılabilir.
Tümör belirteçleri, bazı hastalıklarla ilişkili olarak kanda veya diğer vücut sıvılarında düzeyi değişebilen maddelerdir.
Örneğin CA-125, belirli yumurtalık hastalıklarının değerlendirilmesinde ve bazı kanserlerin takibinde kullanılabilir. Ancak kanser dışı durumlarda da yükselebilir.
Tümör belirteçleri tek başına kanser tanısı koydurmaz ve genel olarak sağlıklı kadınlarda rutin kanser taraması amacıyla önerilmez.
Hayır. Her kadının aynı testleri yaptırması gerekmez.
Test seçimi; kişinin yaşı, şikâyetleri, aile öyküsü, önceki sonuçları ve mevcut risk faktörleri doğrultusunda yapılır. Özellikle rahim ağzı kanseri taramasında, yaşa ve ülkenin tarama programına uygun aralıklar dikkate alınmalıdır.
Kadın sağlığında doğru testin doğru amaçla kullanılması önemlidir. Ultrasonografi, meme ultrasonografisi, smear, HPV testi ve tümör belirteçleri farklı klinik sorulara yanıt verir.
Hangi incelemenin gerekli olduğuna, hekim tarafından yapılan değerlendirme sonucunda karar verilmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi için hekiminize başvurunuz.