Saç dökülmesi için Cildiye (Dermatoloji) bölümüne başvurulur. Muayenede saçların ne zamandır döküldüğüne, dökülmenin başın tamamına mı yayıldığına yoksa belirli bölgelerde mi yoğunlaştığına bakılır. Duşta veya tarakta fark edilen yaygın dökülme, şakaklarda yavaş gelişen seyrelme ve aniden ortaya çıkan yuvarlak açıklıklar farklı nedenlerle ilişkili olabilir.
Saç dökülmesi saçın büyüme döngüsündeki geçici bir değişiklikten, genetik yatkınlıktan veya saçlı deriyi etkileyen bir hastalıktan kaynaklanabilir. Dökülme biçimi, nedenin araştırılmasında hekime yol gösterir.
| Saçta fark edilen değişiklik | Araştırılabilecek neden |
|---|---|
| Şakaklarda veya tepede yavaş ilerleyen seyrelme, saç ayrımının genişlemesi | Genetik yatkınlıkla ilişkili saç dökülmesi, yani androgenetik alopesi |
| Başın genelinde dökülmenin belirgin biçimde artması | Ateşli hastalık, doğum, ameliyat veya hızlı kilo kaybı sonrasında görülebilen geçici yaygın dökülme, yani telojen effluvium |
| Birden ortaya çıkan yuvarlak veya oval açıklıklar | Saçkıran olarak bilinen alopesi areata gibi bölgesel dökülme nedenleri |
| Dökülmeyle birlikte kızarıklık, pullanma veya hassasiyet | Saçlı deriyi etkileyen enfeksiyonlar veya iltihabi durumlar |
Demir eksikliği, tiroit hastalıkları, bazı ilaçlar veya saçları sürekli sıkı toplamak da değerlendirmede göz önünde bulundurulur. Bir kişide birden fazla neden aynı anda bulunabilir.
Hekim dökülmenin başlangıç zamanını, ailede benzer bir saç seyrelmesi olup olmadığını ve son aylarda geçirilen hastalıkları sorar. Yakın zamanda doğum yaptıysanız, hızlı kilo verdiyseniz veya yeni bir ilaç kullanmaya başladıysanız bu bilgileri paylaşın. Yaygın dökülme, tetikleyici olaydan birkaç ay sonra fark edilebildiği için yalnızca son birkaç haftayı düşünmek yeterli olmayabilir.
Muayenede saçlı deri ve saç telleri incelenir. Hekim gerekirse dermatoskop adı verilen büyütücü bir araçla saç köklerinin çevresine daha yakından bakabilir. Dökülme biçimi ve muayene bulguları, kan tahlili veya başka bir inceleme gerekip gerekmediğini belirlemeye yardımcı olur.
Tahliller, muayenede düşünülen nedene göre seçilir. Örneğin yaygın dökülmeye halsizlik eşlik ediyorsa hekim tam kan sayımı ve ferritin gibi testlerle demir eksikliği olasılığını araştırabilir. Tiroit işleviyle ilgili bir şüphe varsa tiroit testleri de istenebilir. Ferritin, vücudun demir depoları hakkında bilgi verir ve diğer bulgularla birlikte değerlendirilir.
Saçlarınız belirgin biçimde seyrekleşiyorsa, dökülme hızlandıysa veya saçlı deride yeni açıklıklar oluşuyorsa cildiye değerlendirmesi alın. Dökülmeye kızarıklık, ağrı, kabuklanma veya hassasiyet eşlik ediyorsa muayeneyi geciktirmeyin. Saç köklerinde kalıcı hasara yol açabilen bazı durumlarda erken değerlendirme önemlidir.
Ferritin düşüklüğü saç dökülmesi yapar mı?
Demir eksikliği yaygın saç dökülmesine katkıda bulunabilir. Ferritin sonucu, dökülmenin biçimi ve diğer tahlillerle birlikte yorumlanır. Demir takviyesi gerekip gerekmediği hekim değerlendirmesiyle belirlenir.
Strese bağlı saç dökülmesi ne zaman başlar?
Yoğun stres veya ateşli bir hastalık gibi bir olaydan birkaç ay sonra yaygın dökülme fark edilebilir. Dökülme devam ederse veya seyrelme artarsa başka nedenler de araştırılabilir.
Saç dökülmesi için vitamin kullanmak gerekir mi?
Vitamin veya mineral takviyesi, eksiklik saptandığında ya da hekim gerekli gördüğünde kullanılabilir. Saç dökülmesinin farklı nedenleri olduğu için takviye kararı değerlendirme sonucuna göre verilir.
Saçkıran ile genetik saç dökülmesi nasıl ayırt edilir?
Saçkıranda genellikle aniden ortaya çıkan yuvarlak veya oval açıklıklar görülür. Genetik dökülmede ise seyrelme çoğunlukla yavaş ilerler. Kesin ayrım için saçlı deri muayenesi gerekir.
Bu yazı Avrupa Hospital Adana tarafından genel sağlık bilgilendirmesi amacıyla hazırlanmıştır. Kişisel tanı ve tedavi için hekim değerlendirmesi gerekir.